Een verhouding van 10:1 geeft aan hoeveel plant er in een extract is gegaan. Ze geeft niet aan hoe sterk het extract is.
Extractverhoudingen staan op specificaties, in catalogi en op etiketten als twee getallen met een dubbele punt: 4:1, 10:1, 20:1. Ze lijken een maat voor concentratie en worden vaak ook zo gelezen. Het zijn uitspraken over rendement.
Hier volgen zes controles die u uitvoert wanneer u een verhouding krijgt opgegeven, met de definities die toezichthouders hanteren en voorbeelden uit onze eigen catalogus en aanvraagformulieren. Ons eerdere artikel behandelde de hele specificatie; dit artikel blijft bij de verhouding.
01 / DE DEFINITIE
Wat tellen de twee getallen?
Europese richtsnoeren voor geneesmiddelen definiëren de drogen-extractverhouding (drug extract ratio, DER) als “de verhouding tussen de hoeveelheid kruidensubstantie die bij de bereiding van een kruidenpreparaat is gebruikt en de hoeveelheid verkregen kruidenpreparaat”: het getal vóór de dubbele punt is het plantaardige materiaal, het getal erna is het extract.1 Een publicatie van auteurs van de United States Pharmacopeia legt in duidelijke woorden uit hoe die te lezen is: “een droog extract met een gemiddelde natieve extractverhouding van 10:1 betekent dat ongeveer 10 g gedroogde grondstof nodig was om 1 g natief/echt extract te produceren”. Zij voegt eraan toe dat de berekening op droge basis moet worden gemaakt, ongeacht of het uitgangsmateriaal vers of gedroogd was.3
Onze catalogus gebruikt dezelfde vorm. Jasmijnextract staat vermeld als geelbruin fijn poeder gemaakt van bloem, met als catalogusspecificatie extractverhouding 10:1.
Controleer: dat het om de verhouding plant tot extract gaat, van welk plantendeel wordt uitgegaan en dat zij op gedroogd materiaal is berekend.
02 / HET RENDEMENT
Waarom is een hogere verhouding geen sterker extract?
Een verhouding is het extractierendement omgekeerd. Als een tiende van de massa van de plant in het extract terechtkomt, is de verhouding 10:1; bij een kwart is dat 4:1. In dezelfde publicatie staat dat het gehalte aan extraheerbare stoffen bij de meeste droge plantaardige materialen die met water of water-ethanolmengsels worden geëxtraheerd “meestal tussen 10 en 25 procent” ligt, wat precies die twee verhoudingen oplevert.3
Een verhouding zegt dus evenveel over de plant als over het proces. Het voorbeeld dat de publicatie zelf geeft, vergelijkt twee wortels volgens één gepubliceerde standaard: de eerste moet ten minste 3.0% in water oplosbare extraheerbare stoffen bevatten, wat een theoretische natieve extractverhouding van ongeveer 33:1 geeft; de tweede ten minste 27.0%, wat ongeveer 4:1 geeft.3 Geen van beide getallen geeft het gehalte van een stof aan. De auteurs noemen de overtuiging dat een hogere verhouding een sterker en daarom beter extract betekent misschien wel de meest voorkomende misvatting over deze verhoudingen.3
Controleer: wat de verhouding u moet vertellen. Is dat het gehalte van een stof, vraag dan ook om een gehaltebepaling.
03 / HET BEREIK
Waarom is de verhouding een bereik?
Plantaardig materiaal verschilt van batch tot batch, en het rendement ook. In het voorbeeld uit de publicatie levert de ene batch van 100 kg uitgangsmateriaal 14 kg natief extract op, en een andere onder dezelfde omstandigheden 11 kg; de verhouding is dus 7–9:1. Eén enkel getal, merkt zij op, geldt doorgaans als “een verkorte weergave van het werkelijke bereik”.3 Europese richtsnoeren vragen om de verhouding “opgegeven als het werkelijke bereik”, en in hun eigen voorbeeld wordt een droog extract van valeriaanwortel vermeld als 3–6:1.1
Een bereik in een catalogus kan iets anders betekenen: het scala aan kwaliteiten waarvoor een offerte kan worden gemaakt. Extract van zwarte maca en extract van gele maca staan in onze catalogus met referentieverhoudingen van 4:1–20:1. De verhouding voor een bestelling is de verhouding die u in uw aanvraag opgeeft.
Controleer: of een bereik de variatie van batch tot batch van één kwaliteit beschrijft of het scala aan aangeboden kwaliteiten, en op welke verhouding uw offerte betrekking heeft.
04 / NATIEF OF TOTAAL
Omvat de verhouding de dragerstof?
Europese richtsnoeren maken onderscheid tussen twee verhoudingen. De echte of natieve DER zet het plantaardige materiaal af tegen het extract zonder hulpstoffen; de totale DER zet het af tegen “de hoeveelheid volledig extract (met hulpstoffen) die is verkregen”.2 De twee kunnen sterk uiteenlopen. In het voorbeeld uit de publicatie levert 4 kg uitgangsmateriaal 1 kg natief extract op, een verhouding van 4:1; voeg 1 kg dragerstof toe en hetzelfde materiaal is 2 kg eindpoeder met een verhouding van 2:1.3
Ook de conventies verschillen. Het Europese voorbeeld vermeldt de natieve verhouding en geeft de hulpstoffen apart aan: 80% echt extract, echte DER 3–6:1, overige hulpstoffen 20%.1 De publicatie citeert de richtlijn van de American Herbal Products Association voor etikettering in de detailhandel, waarin het tweede getal staat voor “de hoeveelheid totaal eindextract”, dragerstof inbegrepen.3 Een verhouding kan alleen worden vergeleken met een andere verhouding die op dezelfde basis is vermeld.
Controleer: of de verhouding betrekking heeft op het natieve extract of op het eindpoeder, en het percentage natief extract of hulpstoffen.
05 / HET PROCES
Welk oplosmiddel, en is er iets verwijderd?
Twee extracten van dezelfde plant met dezelfde verhouding kunnen toch verschillen in samenstelling, omdat het oplosmiddel bepaalt wat wordt geëxtraheerd. Europese richtsnoeren noemen “het productieproces, het extractiemiddel, de echte drogen-extractverhouding” en het type preparaat samen als de factoren die de samenstelling in wezen bepalen, en in de declaraties staat het oplosmiddel naast de verhouding: “Extractiemiddel: ethanol 70 % V/V”.1
Een hoge verhouding kan ook het gevolg zijn van verdere verwerking. De publicatie beschrijft één natief extract uit een farmacopee met een verhouding van ongeveer 8:1 en een daaruit bereid gezuiverd extract met ongeveer 25:1, “omdat ongeveer twee derde van het natieve extract tijdens de bereiding wordt weggegooid”.3 Het tweede is niet drie keer het eerste; het is een ander materiaal. Voor leveranciers en kopers concluderen de auteurs dat het nodig is niet alleen de verhouding bekend te maken, maar “de volledige samenstelling van het botanische extract, inclusief eventuele hulpstoffen en hun percentage in het extract, extractiemiddelen en de hoeveelheid actieve of markerbestanddelen”.3
Onze aanvraagformulieren bieden hiervoor ruimte. Het formulier voor valeriaanwortelextract vraagt om het streefgehalte valereenzuren, de gewenste extractverhouding en eisen aan oplosmiddel of dragerstof; het formulier voor oreganobladextract vraagt om de gewenste extractverhouding en de gewenste extractvorm of extractiemethode.
Controleer: het extractiemiddel, en of het materiaal een volledig extract is of een gezuiverde fractie daarvan.
06 / VERHOUDING OF GEHALTEBEPALING
Wanneer hebt u een verhouding, een gehaltebepaling of beide nodig?
Europese richtsnoeren verdelen extracten in drie typen. Gestandaardiseerde extracten zijn “ingesteld op een omschreven gehalte aan een of meer bestanddelen met bekende therapeutische werking”; gekwantificeerde extracten zijn ingesteld op actieve markers binnen een gespecificeerd bereik; “andere” extracten “zijn niet ingesteld op een bepaald gehalte aan bestanddelen”.2 Voor dat derde type vermeldt de declaratie de verhouding en het extractiemiddel in plaats van een gehalte aan bestanddelen.1 De publicatie citeert het hoofdstuk over botanische extracten van de United States Pharmacopeia in dezelfde zin: “Wanneer de werkzame bestanddelen onbekend zijn, wordt de verhouding tussen uitgangsmateriaal en eindproduct vermeld.”3
In de praktijk gebruiken veel specificaties beide. Ons productportfolio zegt dat rechtstreeks: specificaties kunnen extractverhoudingen of benoemde gehalten aan actieve stoffen gebruiken. Het aanvraagformulier voor kurkuma-extract vraagt om het streefgehalte totale curcuminoïden, de gewenste extractverhouding en eisen aan dispergeerbaarheid of dragerstof.
Controleer: welke u voor uw product nodig hebt: een verhouding wanneer het volledige extract is wat u koopt, een gehaltebepaling wanneer een benoemde stof ertoe doet, en beide wanneer uw formule of etiket beide vereist.
WAT U MOET STUREN
Vraag om de verhouding met de context erbij
Stuur het volgende wanneer een verhouding deel uitmaakt van uw specificatie:
- het ingrediënt, en het plantendeel als er meer dan één wordt aangeboden;
- de extractverhouding die u nodig hebt, en of u het natieve extract of het eindpoeder bedoelt;
- eventuele eisen aan dragerstof, oplosbaarheid of andere technische eisen;
- het extractiemiddel of de extractiemethode, als uw product een bepaald middel of een bepaalde methode vereist;
- een streefgehalte van een stof en een bepalingsmethode, als u die naast de verhouding nodig hebt;
- uw geschatte hoeveelheid en bestemmingsmarkt;
- uw naam, bedrijf en contactgegevens.
Aanpassing op maat kan betrekking hebben op concentratie, extractverhouding, streefgehalten aan actieve stoffen, extractieopties en eisen aan dragerstof of oplosbaarheid. Specificatiebereiken in onze catalogus zijn referenties. Haalbaarheid, beschikbaarheid en prijs worden bevestigd met uw offerte. U kunt ook een monster aanvragen om een ingrediënt te beoordelen en aangeven welke technische documenten u nodig hebt, zoals een specificatieblad of analysecertificaat; ons team bevestigt de beschikbaarheid van het monster en de documentatie die voor de gekozen kwaliteit beschikbaar is.
Productvoorbeelden zijn ontleend aan de catalogus en de aanvraagformulieren van YOHOLIFE®; bevestig bij uw aanvraag de gekozen kwaliteit en de specificatie ervan. Bronnen 1 en 2 zijn geschreven voor geneesmiddelen en worden hier aangehaald vanwege hun definities. De verhoudingen en rendementen uit bron 3 zijn de eigen voorbeelden van die publicatie, geen specificaties van onze producten.
